Yapay Zeka Ritimleri

Sanat, mantığın yerini daha çok duygulara bırakır. Beste yapmak, şiir yazmak, resim çizmek çoğunlukla duygularımızla ilgilidir. Sanat eserleri de genelde duygusal bakışlarla değerlendirilir. Zaten bizler de ritim, tını, şarkı sözleri duyunca istemsiz gülümseyip, heyecanlanıp, bazı duygular içine girmez miyiz?

Müzik sanatını etkili kılan temel unsurlardan bir tanesi de sanatçı duygularının, doğru seslerle buluşarak, dinleyicinin sahip olduğu duyguları ortaya çıkarması değil midir? Küçük tınılar, besteler duygularımızın artmasına sebep olmaz mı?

Peki milyonlarca insana ait duyguların, notalarla ilişkisini bir havuzda toplayıp duygu kümelemesi yapıldığı durumu hayal edersek, bu duyguları harekete geçiren ritim ve tınıların bulmak, muhtemelen duygularınızı müziğe dönüştürürken daha etkili ve doğru bir yol olurdu.

Aslında tüm bu anlatılanlar yapay zeka ile mümkün, hatta birçok besteci bu yapay zeka uygulamalarını bestelerinin üretirken kullanıyor.

Şimdi size dinletmek istediğim bir şarkı var “Break Free” :
https://www.youtube.com/watch?v=XUs6CznN8pw

Evet bu şarkı söz ve vokal melodilerinin Taryn Southern tarafından yazıldığı, bestesinin ise yapay zeka ile oluşturulduğu 2017 tarihinde piyasaya sürülen, tarihin ilk yapay zeka kullanılarak oluşturulan şarkılarından biri.

Yapay zeka algoritmalarını üretici müzik sektörüne dahil etmek pek kolay olmadı. Çünkü matematiksel tınıların ve verilerin kümeleştirilmesi gerekiyordu. Örneğin; batı notalama sistemine göre, nota ölçeğini belirlerken, bir notayı 12 ayrı ton olarak ele alırız ve bu 12 tonda kendi arasında alt ve üst notalara ayırılarak, yeni tonlar oluşturur. Hatta batı notalama sistemine göre bu notalar arasında, üçüncü ve beşinci majör notalarda kulağımıza hoş gelen bir ton yakalarken, yedili majör notalarda kulağı daha çok rahatsız eden sesler çıkarır. Eğer biz bu sesleri ve daha fazlasını yapay zekaya öğretebilirsek, yapay zekada kendine düşen görevi yerine getirerek, birbiriyle uyumlu sesleri bir araya getirebilecektir.

Artık günümüzde müzik ve seslerin insan psikolojisine etkileri yapay zekaya öğretiliyor ve onların beste yapabilmelerine olanak sağlıyor.

Müzik ne kadar kişisel ve yaratıcılık gerektiren bir konu olsa da birçok şarkının akor ve besteleri benzerlik gösterebilir. Hatta halk içinde “çalıntı beste” olarak geçse de aslında olay %100 aynı notalara sahip olmaları değil belirli yerlerdeki tını benzerlikleridir. Ve bu müzik dünyasında birçok grup için pek sıkıntı çıkarmayan bir durum olmuştur.

O halde, bir parça içerisinde bulunan akorlar ve ritimlerde bulunan benzerlik müzik dünyası için olağan bir durumsa, neden yapay zeka algoritmaları potansiyel müzikleri kullanılarak, yeni ve yaratıcı besteler oluşturulmasın?

Akor etkileşimini tanımlamak ve akor yazmak için yapay zekayı kullanmak, gelecekte beste yapım sürecini hızlandırdığı kadar yaratıcı melodilerin de oluşmasını sağlayacaktır. Bu sebeple günümüzde birçok şirket farklı müzik cihazlarından çıkan notaları tek bir platformda toplayarak, yapay zeka altyapılı arayüzler oluşturmaktadır. Bu arayüzleri oluşturan şirketler bu süreçte, uygun ses kayıt cihazları ile farklı enstrüman kayıtları alarak, akor dizilerini kaydediyor ve yapay zekaya bu sesleri tanıtıyorlar. Tanıtılan verilerin artmasıyla da öğrenme süreci hızlanıp daha farklı ve üretken çıktılar üretebiliyor.

Flow Machines Projesi gene bu alanda yürütülen ve şimdiye kadar başarıya ulaşabilmiş yapay zekanın müzikle kesiştiği projelerden biri.

Bu projede kullanılan algoritma bir besteyi farklı müzik aletleriyle çalabilmenin yanında yeni bestelerde keşfedebilmekte. Sanatçılarla birlikte veya ayrı yürüttüğü projelerle beste üretme veya geliştirme gibi konularda çalışmaktadırlar.

AIVA ise bundan 115 yıl önce hayatını kaybeden ünlü besteci Antonin Dvorak'ın yarım kalan bestesini tamamlaması konusunda başarılı olan yapay zeka. AIVA, Dvorak'ın E (mi) minör bir piyano bestesini tamamlamaya çalıştı

AIVA'nın 2016 yılından beri filmler, televizyon reklamları ve video oyunlar için 'duygusal müzikler' bestelediği biliniyor. Şirketin kütüphanesinde ilgili ve benzer veriler bulunduğu için AIVA, standart işler için genelde bir dakikanın altında bile beste yapabiliyor ancak durum Dvorak için çok farklı gelişti. Bestenin tamamlanması 72 saat sürdü.

Bestenin ilk bölümünü Çek piyanist Ivo Kahanek'in yorumuyla aşağıdaki bağlantıdan dinleyebilirsiniz.

Ve son olarak size konu ile ilgilenen herkesi çok etkileyeceğini düşündüğüm bir yapay zeka algoritması gelişiminde bahsetmek isterim. Biraz sonra hemen aşağıda izleyeceğiniz bu video mutlaka ufkunuzu açacak ve heyecanınızı arttıracak. (tabii henüz izlemediyseniz)

https://www.ted.com/talks/pierre_barreau_how_ai_could_compose_a_personalized_soundtrack_to_your_life/transcript?language=tr#t-37932

AIVA, müzik besteleme sanatını tarihin en iyi 30.000 dizi ve tiyatro müziğini okuyarak öğrenmiş bir yapay zekâ programı. AIVA, derin sinirsel ağlar kullanarak bestelerdeki modelleri arıyor. Var olan müziklerdeki birkaç ölçüyü baz alarak parçada daha sonra hangi notaların gelmesi gerektiğini çıkarmaya çalışıyor. AIVA bu çıkarımlarında başarılı hâle gelince belli bir müzik türü için bir takım matematiksel kurallar belirleyerek kendi orijinal bestesini yaratabiliyor. Bir bakıma bu, biz insanların da müzik yapma biçimi. Her seferinde doğru notaları denk getiremediğimiz bir deneme yanılma sistemi. Ama biz kendimizi müzik kulağımızla veya bilgimizle düzeltebiliyoruz. Fakat AIVA için bu işlem yıllarca süren öğrenim sürecinden, onlarca yıllık sanatçılık, müzisyenlik ve bestecilik eğitiminden, birkaç saate iniyor.

Ancak tüm bunların yanında müzik oldukça öznel bir sanat. AIVA'ya doğru insan için doğru müziği bestelemeyi öğretmemiz gerekti çünkü her insan farklı tercihlere sahip. Bunu yapmak için algoritmaya veri tabanındaki her beste için otuzdan fazla kategori etiketi gösteriyoruz. Bu kategori etiketleri ruh hâli, nota yoğunluğu, parçanın bestecisinin stili, yazıldığı çağ olabilir. Tüm bu verilere bakarak AIVA oldukça hassas gerekliliklere yanıt bulabiliyor.

AIVA'daki temel vizyonsa herkesin kendi hikayesine ve karakterine göre özelleşmiş besteler ve şarkılar üretebilmek.

Henry Wadsvorth Longfellow,” Müzik insanlığın ortak dilidir.” demiştir. Ancak demek ki müzik artık yapay zekalarla da ortak bir dilimiz.

Referanslar

Haberdar olun!

E-bültenimize kayıt olarak tüm yeniliklerimizden haberdar olabilirsiniz.

"Sisasoft İnternet Sitesi kullanım deneyiminizi kişiselleştirmek ve iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ziyaretinizi varsayılan ayarlarla gerçekleştirerek Sisasoft Gizlilik Politikası'da belirtilen şekilde çerezlerin kullanımını kabul etmiş oluyorsunuz."

444 06 34